Lạnh mà ấm

“Thì ra, có những nơi lạnh lẽo nhất lại khiến lòng người ấm áp nhất; và có những lần đứng trước sự chết, ta mới thực sự học được cách sống…”

Hình minh hoạ được tạo bởi AI

Chiều nay, khí trời sao mà khác lạ! Một làn gió nhẹ thoảng qua mang theo hơi thở dịu êm của đất trời, khiến lòng tôi bỗng lâng lâng một cảm giác khó tả. Không gian dường như chậm lại, thời gian như ngừng trôi trong khoảnh khắc. Tôi chợt giật mình nhận ra: Ôi, tháng Mười Một đã về trên sân nhà!

Hôm nay, tôi có dịp trở về quê hương – nơi chôn nhau cắt rốn, nơi tôi cất tiếng khóc chào đời trong vòng tay mẹ. Quê nhà vẫn đó, thân thương và gần gũi, nhưng trong lòng tôi lại dấy lên điều gì vừa quen thuộc, vừa xa xăm. Có lẽ bởi thời gian âm thầm lướt qua đã mang theo biết bao đổi thay, để lại trong tôi những nỗi niềm khó diễn tả thành lời.

Theo thói quen bao năm nay, nơi đầu tiên tôi tìm đến mỗi khi về quê chính là nghĩa trang giáo xứ – mảnh đất thiêng nằm rất gần ngôi nhà tuổi thơ của tôi. Ở đó, ông bà tôi đang yên nghỉ. Ở đó, dì tôi cùng biết bao gương mặt thân quen, những người tôi từng gặp gỡ, trò chuyện, từng cùng nhau chia sẻ vui buồn của cuộc sống, nay đã lần lượt giã từ cõi đời. Họ đã hoàn tất hành trình dương thế, khép lại những tháng năm của kiếp người để an nghỉ trong lòng đất mẹ và trở về cùng Thiên Chúa – Đấng họ hằng tin yêu, tôn thờ.

Tôi đạp chiếc xe mini cũ kỹ, thân xe nghiêng ngả theo từng vòng bánh, cứ ì à ì ạch trên con đường quen thuộc. Thế nhưng, lòng tôi lại vui đến lạ thường. Chiếc xe nhỏ bé ấy dường như vẫn còn lưu giữ đâu đây những dấu chân tuổi thơ, những tháng ngày hồn nhiên vô tư mà tôi đã đi qua. Có những điều tưởng chừng bình thường, nhỏ bé, nhưng khi nhìn lại mới nhận ra chúng đã trở thành một phần không thể thiếu trong miền ký ức của đời mình.

Đến trước cổng nghĩa trang, tôi bóp chặt tay thắng. Chiếc xe phát ra tiếng “két” khô khốc rồi dừng lại. Tôi bước xuống, dùng chân gạt chiếc chống xe và dựng nó nép vào một góc nhỏ trong khuôn viên nghĩa trang.

Tôi chậm rãi tiến vào bên trong.

Bỗng nhiên, tôi đứng sững lại.

Trước mắt tôi là một khung cảnh vừa quen thuộc, vừa khiến lòng người chùng xuống. Gió thổi xào xạc qua rặng tre, làm những tán lá khẽ lay động, như thể đất trời đang thì thầm điều gì đó với những người nằm dưới lòng đất lạnh. Vài cánh chim chiều chao liệng trên cao, khẽ nghiêng mình giữa không gian tĩnh mịch. Đâu đó, mùi đất ẩm quyện với hương thơm nồng từ những nén nhang mà người thân vừa thắp trên các phần mộ. Những làn khói mỏng manh bay lên, quấn quýt trong gió rồi tan dần vào khoảng không vô tận.

Tất cả hòa quyện thành một bức tranh trầm mặc, khiến lòng tôi bỗng trở nên lắng đọng. Nơi đây không có tiếng cười nói ồn ào, chẳng có những cuộc bon chen, tranh giành thường nhật. Chỉ có gió, có khói nhang, có những nấm mồ nằm lặng lẽ bên nhau, và có một sự bình yên sâu thẳm mà giữa cuộc đời náo nhiệt người ta khó lòng tìm thấy.

Trong khoảnh khắc ấy, tâm trí tôi như chìm vào miền suy tưởng. Một sự thật hiện lên thật rõ ràng, giản dị mà thấm thía: Đây chính là điểm dừng chân cuối cùng của một kiếp người nơi dương thế, trước khi bước vào ngôi nhà vĩnh cửu trên Quê Trời.

Tôi chợt nhớ đến ông ngoại – người tôi hằng kính yêu và xem như thần tượng của đời mình. Ông đã dạy tôi biết bao điều hay lẽ phải. Ông từng cõng tôi trên lưng mỗi lần đi thăm rẫy, để tôi ngồi trên đôi vai gầy mà ngắm nhìn cảnh vật xung quanh, những hàng cây xanh ngát và bầu trời rộng lớn của tuổi thơ. Ông yêu thương tôi bằng tình thương mộc mạc của một người ông, và hơn thế nữa, ông còn không ngừng cầu nguyện cho tôi được vững bước theo Chúa trọn cuộc đời.

Vậy mà, người ông thân yêu ấy cũng đã rời xa tôi sau bảy mươi chín năm hiện diện trên cõi đời. Bảy mươi chín năm – một hành trình dài với biết bao nhọc nhằn, vui buồn, hy vọng và yêu thương, cuối cùng cũng khép lại. Ông đã hoàn thành cuộc lữ hành trần thế để trở về bên Chúa, Đấng ông hằng tin yêu và phó thác trọn vẹn cuộc đời.

Đứng trước phần mộ ông, lòng tôi dâng lên một nỗi nhớ thương khôn tả. Có những người khi còn sống, ta cứ ngỡ họ sẽ mãi mãi ở bên mình. Ta quen với sự hiện diện của họ đến mức đôi khi quên mất rằng thời gian của mỗi người đều có hạn định. Chỉ đến khi họ không còn nữa, ta mới thấm thía giá trị của những điều bình dị từng có: một lời hỏi han, một ánh mắt hiền từ, một lần được cõng trên lưng, hay một lời kinh âm thầm dâng lên cho ta… Tất cả giờ đây trở thành những báu vật không gì có thể đánh đổi được.

Tôi đưa mắt nhìn phần mộ ông, rồi lặng lẽ cúi xuống.

Trên tay tôi là bó nhang cùng chiếc hộp quẹt diêm và vài mảnh báo nhỏ dùng để nhóm lửa. Tôi châm lửa, nâng niu ngọn lửa hồng trong lòng bàn tay, rồi chụm từng cây nhang lại gần nhau. Lửa chuyền từ cây này sang cây khác, những đầu nhang dần đỏ lên, tỏa ra làn khói thơm dịu.

Tôi bắt đầu đi qua từng ngôi mộ, chậm rãi thắp lên những nén nhang với tất cả lòng thành kính. Trước mỗi phần mộ, tôi dừng lại đôi chút, gửi đến người nằm dưới một lời chào, một lời tri ân, một chút tình thân còn lưu giữ trong lòng. Có người tôi từng biết mặt, có người tôi chỉ nghe kể lại qua lời của ông bà, cha mẹ; nhưng giờ đây, tất cả đều nằm yên dưới nấm mồ, cùng chia sẻ sự tĩnh lặng thanh thản của kiếp người.

Tôi thắp nhang cho ông bà, cho dì, cho những người thân yêu và cho cả những ngôi mộ người quá cố mà tôi chưa từng quen biết. Mỗi nén nhang được cắm xuống như một nhịp cầu thiêng liêng nối liền hai cõi sống – thác, nơi tình yêu thương vẫn còn đó, dù bóng hình người thân đã khuất bóng nghìn trùng.

Sau khi đi hết một vòng nghĩa trang, tôi dừng lại giữa khoảng đất trống rộng lớn. Tôi lặng lẽ hướng lòng về Chúa, dâng lên Người những lời kinh tha thiết, nguyện xin Chúa thương xót, thanh luyện và sớm đón nhận các linh hồn vào hưởng nhan thánh vinh hiển trên Quê Trời.

Trong giây phút cầu nguyện ấy, tôi cảm nhận được một điều thật lạ lùng. Nghĩa trang vốn là nơi gợi lên cái lạnh lẽo, cô quạnh của chia ly, vậy mà lòng tôi lại dần trở nên ấm áp. Cái ấm ấy không đến từ ánh nắng, cũng chẳng đến từ hơi ấm của một bàn tay trần thế. Nó tỏa ra từ đức tin, từ tình thân, từ những ký ức chưa bao giờ phai nhạt, và từ niềm hy vọng rằng sự chết không phải là dấu chấm hết cho tất cả.

Với người Kitô hữu, cái chết không phải là sự hủy diệt, mà là ngưỡng cửa mở ra niềm hy vọng vào sự sống đời đời trong tình yêu Thiên Chúa. Sau những tháng năm lữ thứ nhọc nhằn, con người được mời gọi trở về với Đấng đã dựng nên mình. Niềm tin ấy không xóa đi nước mắt chia lìa, nhưng giúp ta có đủ sức mạnh để đón nhận sự mất mát; để nước mắt không chỉ là biểu hiện của đau buồn, mà còn là dấu chỉ của tình yêu và niềm mong đợi ngày đoàn tụ vinh phúc.

Nhìn những ngôi mộ nằm san sát bên nhau, tôi nhận ra mọi danh vọng, tiền tài, địa vị hay những hơn thua của thế gian rốt cuộc đều trở nên nhỏ bé. Đến cuối cùng, không ai có thể mang theo những gì mình đã tích góp nơi trần thế, ngoài những yêu thương đã trao đi và những điều thiện lành đã gieo vào cuộc đời.

Cuộc đời con người mong manh như một làn khói nhang: vừa mới gặp nhau đó mà nay đã tan biến giữa đất trời. Thế nhưng, cũng như làn khói nhang tuy tan đi mà hương thơm vẫn còn vương vấn, một cuộc đời tuy khép lại nhưng những điều tốt đẹp để lại vẫn tiếp tục đơm hoa trong lòng người ở lại. Có lẽ điều đáng sợ nhất của kiếp người không phải là cái chết, mà là khi còn sống, ta đã chưa thực sự biết yêu thương. Chúng ta mải miết chạy theo những điều phù phiếm để rồi lãng quên những người thân cận bên mình.

Đứng lặng giữa nghĩa trang, nhìn những làn khói nhang tiếp tục bay lên, lòng tôi bỗng thấy bình yên đến lạ. Gió chiều vẫn thổi qua rặng tre, không gian vẫn phảng phất cái lạnh của tháng Mười Một, nhưng trong lòng tôi, một ngọn lửa nhỏ vừa được thắp lên: ngọn lửa của tình thân, của lòng biết ơn, của đức tin và ý thức về giá trị đích thực của cuộc sống.

Tôi hiểu rằng một ngày nào đó, tôi cũng sẽ trở về với cát bụi như ông bà, như dì và biết bao người đi trước. Nhưng chính vì đời người hữu hạn, tôi càng phải sống sao cho những ngày tháng mình hiện diện không trôi qua vô nghĩa. Tôi cần biết yêu thương nhiều hơn, tha thứ nhiều hơn, sống chân thành hơn, để khi thời khắc cuối cùng đến, tôi có thể thanh thản mỉm cười bước về Nhà Cha.

Chiều đã xuống. Tôi cúi đầu thêm một lần nữa trước những phần mộ thân thương, thầm gửi lại nơi Đất Thánh lời nguyện cầu và lòng tri ân. Rồi tôi quay bước, dắt chiếc xe đạp mini ra khỏi nghĩa trang. Con đường trở về vẫn là con đường cũ, hàng tre vẫn xào xạc trong gió, nhưng lòng tôi đã khác. Tôi mang theo một sự bình an sâu lắng, như vừa được đánh thức khỏi những bộn bề thường nhật để nhìn cuộc đời bằng đôi mắt sâu sắc hơn.

Nghĩa trang vẫn lạnh. Gió vẫn lạnh. Những nấm mồ vẫn lặng lẽ nằm im dưới lòng đất mẹ. Nhưng trong cái lạnh ấy, tôi lại cảm nhận được hơi ấm của tình người, của tình thân, của đức tin và của niềm hy vọng Phục Sinh.

Thì ra, có những nơi lạnh lẽo nhất lại khiến lòng người ấm áp nhất. Có những cuộc chia ly tưởng chừng chỉ để lại mất mát, nhưng lại giúp ta hiểu sâu hơn về tình yêu. Và có những lần đứng trước sự chết, ta mới thực sự học được cách sống.

Bởi sau cùng, tất cả chúng ta đều trở về với cát bụi; nhưng giữa cuộc đời hữu hạn này, chúng ta vẫn có thể lựa chọn sống sao cho tình yêu không chết, lòng nhân ái không tàn phai và niềm tin vẫn mãi sáng lên như ngọn lửa hồng giữa chiều đông lạnh giá.

Và tôi gọi đó là: “LẠNH MÀ ẤM”.

Nắng Mai