Câu Tâm Niệm – Gia sản thiêng liêng của Dòng Mến Thánh Giá

Mở đầu

Khi nhìn lại lịch sử hình thành Dòng Mến Thánh Giá, chúng ta không thể bỏ qua một chi tiết quan trọng: câu tâm niệm mà Đức cha Pierre Lambert de la Motte thường viết ở đầu nhiều bức thư của ngài. Đó chính là linh đạo cốt lõi, là ngọn đuốc soi sáng đường tu trì và đời sống Kitô hữu.

1. Nguồn gốc câu tâm niệm

Các sử liệu cho thấy, từ sau cuộc tĩnh tâm 40 ngày tại Ayutthaya (Xiêm La) vào năm 1662, Đức cha Lambert bắt đầu dùng câu này như một khẩu hiệu sống. Tiến sĩ Jean Guennou đã viết trong tác phẩm Missions Étrangères de Paris (1986):

“Kể từ lúc đó [tức sau dịp tĩnh tâm 40 ngày vào mùa thu 1662], khẩu hiệu của ngài trở thành: ‘Ước mong Đức Giêsu Kitô Chịu Đóng Đinh là đối tượng duy nhất của tâm hồn chúng ta’, trong khi trước đây chữ Chịu Đóng Đinh không thể hiện ra ở đầu những lá thư ngài viết gửi các bạn hữu”

Ta thấy rõ dấu mốc này qua ba bức thư:

• Ngày 02.10.1660, gửi cha Chevreuil, Đức cha viết: “Ước mong Đức Giêsu Kitô là tham vọng duy nhất [la seule prétention] của tâm hồn chúng ta.”
• Ngày 15.03.1661, gửi cha Hallé: “Ước mong Đức Giêsu Kitô là đối tượng duy nhất [le seul objet] của tâm hồn chúng ta.”
• Ngày 10.10.1662, gửi cha Nicolas Lambert (em trai): “Ước mong Đức Giêsu Kitô Chịu Đóng Đinh [crucifié] là đối tượng duy nhất của tâm hồn chúng ta.”

Như vậy, có hai thay đổi quan trọng:

1. Từ “tham vọng duy nhất” → “đối tượng duy nhất”.

2. Từ “Đức Giêsu Kitô” → “Đức Giêsu Kitô Chịu Đóng Đinh”.

Biến đổi ấy phản ánh một bước ngoặt thiêng liêng: sau cuộc tĩnh tâm, Đức cha Lambert đã gắn chặt đời mình với mầu nhiệm Thập Giá.

2. Một châm ngôn sống, không chỉ là khẩu hiệu

Điều đặc biệt, câu tâm niệm này không phải chỉ xuất hiện một lần, mà gần như được lặp lại trong rất nhiều thư ngài gửi cho các thân hữu và cộng sự. Đến mức có người sẽ hỏi:

Có phải Đức cha thiếu sáng tạo, nên thư nào cũng mở đầu bằng một câu lặp lại?

Hay đó là dấu chỉ một nội tâm kiên vững, một đức tin sắt đá không lay chuyển?

Thật ra, chính sự lặp đi lặp lại ấy cho thấy Đức cha Lambert đã để Thập Giá trở thành trung tâm, đến nỗi không có gì khác xứng đáng hơn để khởi đầu mọi suy tư và mọi công việc.

Sau này, ta còn thấy câu này được biến đổi:

Năm 1676, trong thư gửi Đức Giám mục Québec, ngài viết: “Ước mong Đức Giêsu Kitô Chịu Đóng Đinh luôn luôn là mối liên hệ [toujours le lien] của tâm hồn chúng ta.”

Về sau, cụm từ “là đối tượng duy nhất” đôi khi biến thành “luôn luôn là đối tượng”; và thỉnh thoảng, “tâm hồn chúng ta” được thay bằng “tư tưởng chúng ta”.

Nhưng cốt lõi thì không hề thay đổi: Đức Giêsu Kitô Chịu Đóng Đinh là tất cả.

3. Ý nghĩa cho đời sống tu trì và Kitô hữu hôm nay

Đối với người nữ tu Mến Thánh Giá, đây chính là gia sản quý báu. Câu tâm niệm không phải chỉ để khắc trên khẩu hiệu, mà để khắc sâu trong tâm hồn:

“Đối tượng duy nhất”: nghĩa là mọi suy nghĩ, tình cảm, hành động đều quy hướng về Chúa Kitô. Người không phải là một trong nhiều lựa chọn, nhưng là duy nhất.

“Chịu Đóng Đinh”: nghĩa là chọn sống theo mầu nhiệm Thập Giá, chấp nhận đau khổ, hiến tế, từ bỏ chính mình, để được đồng hình đồng dạng với Đức Kitô.

Ngày nay, giữa thế giới đa dạng đầy cám dỗ và quyến rũ, câu tâm niệm này vang lên như một lời mời gọi mạnh mẽ: chỉ nơi Thập Giá ta mới tìm được sức mạnh, bình an và ơn cứu độ.

4. Bài học cho chúng ta

– Với các mục tử: hãy học nơi Đức cha Lambert sự trung thành với Thập Giá, để mọi phục vụ mục vụ không phải tìm vinh quang cho mình, nhưng cho Đức Kitô Chịu Đóng Đinh.

– Với người tu sĩ: hãy khắc sâu câu tâm niệm này như linh hồn của đời thánh hiến.

– Với mỗi Kitô hữu: hãy tập sống “chỉ một điều cần thiết” (x. Lc 10,42), đó là gắn bó với Chúa Giêsu Kitô, nhất là trong thập giá đời thường.

Kết

Năm tháng qua đi, thư này đến thư khác, Đức cha Lambert vẫn chỉ viết một câu tâm niệm ấy. Ngài không nhàm chán, nhưng trung tín; không đơn điệu, nhưng kiên định. Và chính sự kiên định ấy đã làm nên một gia sản thiêng liêng:

“Ước mong Đức Giêsu Kitô Chịu Đóng Đinh là đối tượng duy nhất của tâm hồn chúng ta.”

Một câu tâm niệm, nhưng là cả một đời dấn thân. Với Đức cha Lambert, “Ước mong Đức Giêsu Kitô Chịu Đóng Đinh là đối tượng duy nhất của tâm hồn chúng ta” không chỉ là lời khởi đầu bức thư, mà là hơi thở, là nhịp đập của trái tim, là kim chỉ nam cho mọi chọn lựa và hy sinh. Nếu ngài để lại cho Hội Thánh một di sản, thì chính là di sản của một trái tim chỉ thuộc trọn về Đức Kitô Chịu Đóng Đinh. Ước gì từ hôm nay, câu tâm niệm ấy cũng trở thành nhịp sống trung thành của mỗi chúng ta – duy nhất, luôn luôn, mãi mãi.

Têrêsa Nguyễn Thị Xuân Lan