Khi yêu thương là ở lại
“Yêu thương không phải là nói những lời thật hay hay đưa ra lời khuyên đúng đắn. Yêu thương là ở lại – là lặng lẽ khóc cùng người đang khóc…”
Hình minh hoạ được tạo bởi AI
“Têrêxa con ơi! Giờ con đã là thiên thần bên Chúa, con hạnh phúc và rất đẹp lòng Người. Nếu được, con hãy chuyển cầu xin Chúa ban phép lạ cho bạn con, để bạn được sinh ra với cơ thể lành lặn khỏe mạnh, như chứng từ về lòng thương xót kỳ diệu của Chúa. Còn nếu không, con hãy đón bạn cùng về hưởng bình an bên Chúa với con nhé!”
Đó là lời cầu nguyện thầm thì của tôi bên ngôi mộ còn đỏ màu đất mới của bé Têrêxa – một sinh linh nhỏ bé chỉ được hiện diện trên trần gian vỏn vẹn vài giờ đồng hồ sau khi chào đời. Hôm ấy, đông đảo bà con giáo dân nơi xứ đạo tôi phục vụ đã hiện diện trong nghi thức an táng để tiễn đưa em đến nơi an nghỉ cuối cùng tại Đất thánh. Có lẽ đây là một trong những lần hiếm hoi chúng tôi chứng kiến một thánh lễ trang trọng và đong đầy xúc cảm dành cho một mầm sống bé bỏng đến thế. Cuộc đời vừa chớm nở đã vội khép lại, để lại phía sau biết bao xót thương, nhất là nỗi đau xé lòng của người mẹ vừa cưu mang con suốt chín tháng mười ngày.
Đứng trước nấm mồ nhỏ ấy, tôi không biết nói gì hơn ngoài lời cầu nguyện nghẹn ngào. Tôi nghĩ đến một em bé khác cũng đang nằm trong bụng mẹ, cũng đang đứng trước một hành trình đầy bất trắc. Và tôi đã thầm xin bé Têrêxa chuyển cầu cho các bạn mình: nếu Chúa muốn, xin cho em được chào đời bình an; còn nếu hành trình dương thế của em cũng ngắn ngủi như Têrêxa, xin cho em được đón nhận trọn vẹn trong vòng tay yêu thương của Thiên Chúa.
Tôi chẳng thể ngờ rằng, lời cầu nguyện bên nấm mồ bé Têrêxa hôm ấy lại trở thành một phần ký ức khắc cốt ghi tâm trong chính gia đình ruột thịt của mình.
Bởi lẽ, lúc cúi đầu trước ngôi mộ nhỏ, tâm trí tôi đã trĩu nặng từ những biến cố dồn dập xảy đến vài tháng trước đó. Khi ấy, tôi nhận được cuộc gọi nghẹn ngào trong nước mắt của một người mẹ là giáo lý viên. Kết quả siêu âm thai định kỳ khiến cả gia đình chị gần như sụp đổ: thai nhi có nguy cơ mang nhiều dị tật bẩm sinh, cơ hội sống sót rất mong manh. Bác sĩ khuyên chị nên sớm chấm dứt thai kỳ, xem đó như một sự “giải thoát” cho cả mẹ lẫn con. Tôi lắng nghe mà cõi lòng quặn thắt.
Nỗi âu lo ấy chưa kịp nguôi ngoai thì sóng gió lại ập thẳng vào gia đình tôi. Cũng trong khoảng thời gian ấy, em gái ruột của tôi đang mang thai đứa con đầu lòng sau gần sáu năm mòn mỏi ngóng trông. Thế nhưng, niềm vui chưa kịp trọn vẹn thì tin dữ lại giáng xuống: các kết quả chẩn đoán chuyên sâu cho thấy thai nhi mang nhiều bất thường nghiêm trọng – tim bẩm sinh phức tạp, thận lạc chỗ, không có hốc mắt, sứt môi và dạ dày nằm lệch sang bên trái. Khả năng sống sót của con vô cùng thấp; nếu may mắn chào đời, con sẽ phải trải qua ít nhất ba cuộc đại phẫu với chi phí vượt quá sức của gia đình.
Một bên là người mẹ giáo lý viên đang hoang mang tuyệt vọng; một bên là em gái ruột với đứa con đầu lòng mà đại gia đình hằng ấp ủ suốt bao năm. Còn tôi, trong tư cách một nữ tu, một người chị, người thân cận nhất được cả hai bà mẹ tin tưởng trút cạn nỗi niềm, bỗng thấy mình thật nhỏ bé và bất lực trước thử thách quá lớn lao.
Lúc ấy, tôi đã đem hết nhiệt thành nói với họ về phẩm giá bất khả xâm phạm của sự sống, về quyền được sinh ra của một con người dù mang thân thể khiếm khuyết. Tôi khuyên họ hãy bình tâm, cầu nguyện và tín thác trọn vẹn vào Thiên Chúa – Đấng là Chủ Tể sự sống. Tôi bảo rằng không thể chỉ nhìn một cuộc đời qua những giới hạn thể lý hay tiên lượng y khoa bi quan, bởi đằng sau những kết quả chẩn đoán lạnh lùng ấy vẫn là một mầm sống linh thiêng cần được trân trọng.
Tôi đã tha thiết nói với em gái mình: “Em à! Dù con có tật nguyền cũng phải sinh ra mà ôm ấp, nuôi dưỡng nó. Cứ cầu nguyện đi, Chúa sẽ làm phép lạ! Nếu bỏ con, mình sẽ mang tội và day dứt suốt cả cuộc đời…”
Giờ đây, khi tĩnh tâm nhìn lại, tôi tự hỏi: Có phải những lời nói ấy khi đó quá cao, quá xa vời với nỗi đau tột cùng mà họ đang quằn quại gánh chịu hay không? Phải chăng tôi đã nói bằng tất cả xác tín vào vốn thần học của mình, nhưng lại chưa đủ lắng nghe để thấu cảm trái tim họ đang tan nát đến nhường nào? Phải chăng khi họ tha thiết cần một bờ vai ấm để tựa vào, tôi lại vội trao thêm những lời khuyên luân lý, những trách nhiệm nặng nề và cả nỗi sợ hãi về tội lỗi? Tôi muốn họ tin tưởng, nhưng liệu tôi đã cho phép họ được hoang mang? Tôi giục họ can đảm, nhưng liệu tôi có đủ kiên nhẫn để ngồi lại bên họ khi họ kiệt sức, yếu đuối? Tôi khao khát bảo vệ thai nhi, nhưng liệu tôi đã thực sự biết cách bảo vệ và nâng đỡ chính người mẹ đang đớn đau vì sự sống ấy?
Những ngày tháng sau đó là cả một cuộc chiến âm thầm, giằng xé của gia đình em gái tôi. Giữa những lần nhập viện theo dõi, đối diện với những lời khuyên y khoa nghiệt ngã, đã có lúc em tôi tưởng chừng ngã quỵ. Nhưng vượt lên nỗi sợ hãi, hai vợ chồng vẫn kiên vững nắm lấy niềm hy vọng, cầu xin Chúa gìn giữ đứa con đầu lòng và chờ đợi một phép lạ.
Rồi ngày ấy cũng đến. Em bé chào đời bằng phương pháp sinh tự nhiên: một bé gái nhỏ nhắn, mang trọn những khiếm khuyết mà y khoa từng báo trước. Con đã đến với thế giới này, được nhìn thấy ánh sáng mặt trời, được nằm trọn trong vòng tay yêu thương của cha mẹ và được đón nhận bằng tất cả tình mẫu tử thiêng liêng. Nhưng cuộc đời trần thế của con chỉ kéo dài vỏn vẹn trong vài giờ đồng hồ ngắn ngủi.
Con đã nhẹ nhàng ra đi. Nước mắt tuôn rơi nghẹn ngào.
Bao lời khẩn nguyện tha thiết, bao mong đợi về một phép lạ chữa lành dường như không có câu trả lời theo cách con người mong đợi. Đêm ấy, cháu được đưa về quê ngoại để an táng tại Đất Thánh của giáo xứ. Vì trách nhiệm mục vụ và bổn phận nơi Hội dòng, tôi đã không thể về kịp để tiễn đưa cháu chặng đường cuối. Nhìn những tấm hình gia đình ghi lại, tôi nghẹn ngào cảm tạ Chúa vì giữa nỗi đau tận cùng, con đã không bị bỏ rơi: con đã được đón nhận, được đặt tên là Maria Nguyễn Vân Anh, được ôm ấp và được trao gửi vào lòng đất mẹ trong tình yêu thương trọn vẹn của đại gia đình.
Gia đình tôi mất đi đứa cháu hằng mong mỏi. Em gái tôi mất đi đứa con đầu lòng ấp ủ suốt sáu năm trời. Thời gian có thể làm dịu đi những giọt nước mắt, nhưng không thể khỏa lấp khoảng trống mà con để lại, bởi tình mẫu tử chưa bao giờ được đo đếm bằng số ngày giờ con hiện diện trên dương gian.
Đứng trước sự thật đau đớn ấy, tôi thấm thía lời dạy của Thánh Phaolô Tông đồ: “Hãy vui với người vui, khóc với người khóc” (Rm 12,15). Thật dễ dàng khi khuyên người khác phải vững vàng, phải tin tưởng, phải phó thác; nhưng để khiêm tốn ngồi xuống bên họ, lặng lẽ nghe họ khóc, cùng họ nếm trải sự tăm tối và chấp nhận những câu hỏi không có lời giải đáp lại là điều đòi hỏi sự hy sinh khôn cùng.
Chính Chúa Giêsu khi xưa đã không đứng từ xa để phán xét nỗi đau nhân thế. Người đã từng rơi lệ trước mộ bạn La-da-rô (x. Ga 11,35); Người đã chạnh lòng thương chạm đến những phận đời tan vỡ; và trên Thập Giá, Người đã đi vào tận cùng nỗi thống khổ của con người. Đó chẳng phải là con đường mà người thánh hiến được mời gọi bước theo hay sao: không chỉ rao giảng về tình yêu, mà phải hiện diện bằng một trái tim biết cùng rung lên nỗi đau của tha nhân?
Giờ đây, tôi hình dung hai thiên thần bé nhỏ – Têrêxa và Maria Vân Anh – đang ríu rít bên nhan Chúa, bình an tuyệt đối, không còn khiếm khuyết tật nguyền, không còn đớn đau của thân phận tro bụi. Tôi tin không một giọt nước mắt nào của người mẹ rơi xuống mà Chúa lại lãng quên; không một tình yêu chân thành nào dành cho sự sống lại trở nên vô nghĩa trước nhan Người.
Có những lời cầu xin không nhận được phép lạ như ý ta mong muốn, nhưng trong bóng đêm đau thương ấy, tôi đã nhìn thấy một phép lạ khác: phép lạ của tình yêu gia đình, của lòng kiên trung bảo vệ sự sống đến giây phút cuối cùng, và sự nâng đỡ nhau khi mọi sự dường như quá sức chịu đựng.
Hành trình này đã để lại cho tôi bài học khắc sâu vào ơn gọi: Bảo vệ sự sống là sứ mạng thánh thiêng, nhưng sứ mạng ấy không bao giờ được tách rời khỏi việc yêu thương, cảm thông và nâng đỡ những người mẹ đang mang lấy sự sống ấy. Đừng để một người mẹ phải đơn độc chiến đấu trong sợ hãi. Đừng để những lời khuyên đúng đắn vô tình trở thành gánh nặng đè bẹp những tâm hồn đang kiệt sức. Đừng vội vàng giải thích mầu nhiệm Thập Giá khi người anh chị em bên cạnh chỉ đang cần một ánh mắt thấu hiểu, một cái ôm thật chặt hay một bờ vai để tựa nương.
Bởi sau cùng, yêu thương không phải là nói những lời thật hay, hay đưa ra đáp án cho mọi biến cố.
Yêu thương là ở lại.
Là khóc cùng người khóc.
Là nắm chặt bàn tay đang run rẩy.
Là cùng nhau kiên trì bước đi trong hy vọng, dẫu con đường phía trước còn phủ bóng đêm tăm tối.
Lạy Chúa Giêsu, xin dạy con biết yêu như Chúa đã yêu. Xin ban cho con một trái tim đủ xác tín để trân quý và can đảm bảo vệ sự sống, nhưng cũng xin uốn nắn lòng con đủ dịu dàng để không làm tổn thương những phận người đang chịu nhiều đau khổ. Xin cho con đừng chỉ biết nói về niềm hy vọng, nhưng biết trở thành chứng nhân sống động của niềm hy vọng ấy bằng sự hiện diện, lắng nghe và lòng xót thương. Amen.
Cao Nguyên
