Thứ Ba Tuần V Thường Niên – Năm A: Giới Răn Của Chúa Và Tập Tục Con Người

  Thứ Ba Tuần V Thường niên – Năm A: Mc 7, 1-13

✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Maccô.

¹Có những người Pha-ri-sêu và một số kinh sư tụ họp quanh Đức Giê-su. Họ là những người từ Giê-ru-sa-lem đến. ²Họ thấy vài môn đệ của Người dùng bữa mà tay còn ô uế, nghĩa là chưa rửa. ³Thật vậy, người Pha-ri-sêu cũng như mọi người Do-thái đều nắm giữ truyền thống của tiền nhân : họ không ăn gì, khi chưa rửa tay cẩn thận ; ⁴thức gì mua ngoài chợ về, cũng phải rảy nước đã rồi mới ăn ; họ còn giữ nhiều tập tục khác nữa như rửa chén bát, bình lọ và các đồ đồng. ⁵Vậy, người Pha-ri-sêu và kinh sư hỏi Đức Giê-su : “Sao các môn đệ của ông không theo truyền thống của tiền nhân, cứ để tay ô uế mà dùng bữa ?” ⁶Người trả lời họ : “Ngôn sứ I-sai-a thật đã nói tiên tri rất đúng về các ông là những kẻ đạo đức giả, khi viết rằng :

Dân này tôn kính Ta

bằng môi bằng miệng,

còn lòng chúng thì lại xa Ta.

⁷Chúng có thờ phượng Ta

thì cũng vô ích,

vì giáo lý chúng giảng dạy

chỉ là giới luật phàm nhân.

⁸Các ông gạt bỏ điều răn của Thiên Chúa, mà duy trì truyền thống của người phàm.” ⁹Người còn nói : “Các ông thật khéo coi thường điều răn của Thiên Chúa để nắm giữ truyền thống của các ông. ¹⁰Quả thế, ông Mô-sê đã dạy rằng : Ngươi hãy thờ cha kính mẹ và kẻ nào nguyền rủa cha mẹ, thì phải bị xử tử ! ¹¹Còn các ông, các ông lại bảo : ‘Người nào nói với cha với mẹ rằng : những gì con có để giúp cha mẹ đều là co-ban nghĩa là lễ phẩm đã dâng cho Chúa’ rồi, ¹²và các ông không để cho người ấy làm gì để giúp cha mẹ nữa. ¹³Thế là các ông lấy truyền thống các ông đã truyền lại cho nhau mà huỷ bỏ lời Thiên Chúa. Các ông còn làm nhiều điều khác giống như vậy nữa !”

GIỚI RĂN CỦA CHÚA VÀ TẬP TỤC CỦA CON NGƯỜI

Đức Thánh Cha Phanxicô nhấn mạnh sự Biện Phân (discernement) hầu như trong tất cả các văn kiện do Ngài ban bố. Biện phân là biết phân biệt ý Thiên Chúa và ý người phàm, cái chính yếu và cái phụ thuộc, mười giới răn và các tập tục.

Nhóm Biệt phái và luật sĩ thời Chúa Giêsu đã đánh mất khả năng biện phân, nên họ chỉ còn biết hình thức bên ngoài mà không hề khám phá hay sống ý nghĩa và giá trị bên trong. Do đó tập tục trở nên thuần túy phô trương, hình thức. Chính vì lý do này mà khi thấy các môn đệ của Đức Giêsu không rửa tay trước khi ăn, người Pharisêu đã thắc mắc! Nhân cơ hội này, Đức Giêsu nhắc lại lời ngôn sứ Isaia nói về sự giả hình nơi những người này, vì họ chỉ thờ Thiên Chúa bằng môi bằng miệng, còn lòng họ thì không. Vì thế, họ như cái thùng rỗng. Những lời dạy của họ trở nên trò hề khi họ chỉ cậy dựa vào tập quán của phàm nhân. 

Nói thế, Chúa Giêsu không coi thường tập tục tôn giáo đâu, Ngài cũng không coi thường việc giữ vệ sinh trong sinh hoạt. Chúng ta cần lưu ý: việc rửa tay đối với người Do Thái không chỉ làm sạch, mà còn là một nghi thức. Nghi thức mang tính nhân gian này ban đầu có ý nghĩa rất tốt, chẳng hạn khách dự tiệc phải rửa tay trước khi ăn đề tỏ ra mình trân trọng chủ. Việc rửa tay trước khi ăn có ý nghĩa tôn giáo, đó là ý muốn nói hay nhắc nhở mỗi người về sự trong sạch trong tâm hồn. Trước khi họ dâng lời chúc tụng, tạ ơn Chúa thì họ phải thanh tẩy tâm hồn cho xứng đáng. Còn về mặt xã giao, thì đây là biểu lộ sự kính trọng với người đồng bàn. 

Trong phần thứ hai của bài Tin Mừng, nhân cơ hội này Chúa Giêsu lưu ý các người Biệt phái và luật sĩ về tầm quan trọng hàng đầu của Mười Giới răn (thập điều). Nội dung chính của mười giới răn là mến Chúa và yêu người, Luật Corban do họ bày ra hoàn toàn đi ngược với giới răn của Chúa, vì họ chủ trương rằng ai nhân danh luật Corban (dâng cúng), thì được lấy tiền chu cấp cho cha mẹ để dâng. Hẳn thật, việc dâng cho đền thờ là tập tục, còn nuôi dưỡng cha mẹ già thuộc giới răn thứ tư của Thập Điều. 

 Sứ điệp Tin Mừng 

Thiết tưởng hôm nay vẫn còn tính thời sự. Quả thật, ngày nay, nơi nhiều cộng đoàn, vẫn còn đó những lối suy nghĩ như những người Biệt phái, đó là: tập chú vào hình thức bên ngoài quá nhiều mà không để ý đến ý nghĩa và sứ điệp ngang qua những hoạt động tôn giáo. Người ta chỉ biết đọc kinh mà không hề biết ý nghĩa của lời kinh! Hoặc nhiều khi giữ đạo từ nhỏ, nhưng nói về tinh thần huynh đệ, bác ái thì quá xem thường. Chúa Giêsu còn muốn nhắc cho chúng ta thấy rằng: lời nói phải đi đôi hành động. Việc bề ngoài chỉ có giá trị khi nó được toát ra từ bên trong. Đừng chỉ lo loay hoay hình thức mà đánh mất đi nét đẹp của tâm hồn. Mất đi ý nghĩa này, mọi việc đạo đức trở nên giả dối, trống rỗng và vô ích.

M. Dominico Phạm Văn Hiền – VP. Đan Sĩ Xitô Phước Sơn